Verval van vakmanschap en veiligheid. Dat is wat mij de afgelopen week nogal heeft beziggehouden tegen de achtergrond van 9/11. De elfde september, de dag waarop nu vijfentwintig jaar geleden de FDNY 343 brandweermensen verloor. Zij probeerden de duizenden mensen die vastzaten in het gebouw na de aanslag met de vliegtuigen te redden en betaalden daarmee de hoogste prijs. Zoals veel andere brandweermensen kijk ik daarom elk jaar opnieuw het indrukwekkende ooggetuigenverslag van de gebroeders Naudet uit respect voor de brandweer helden van New York.
In dezelfde week heb ik mij verbaasd over een aantal ontwikkelingen in de Nederlandse brandweerwereld. Die verbazing werd vooral veroorzaakt door reacties vanuit het vak en de branche zelf op gebeurtenissen in de afgelopen periode.
In Eindhoven deed zich een ongeval met een gevaarlijke stof voor waardoor een nieuw specialisme op gebied van Incident Bestrijding Gevaarlijke Stoffen (IBGS) werd ingezet. Alleen kwam dat team uit Rotterdam en daardoor kon pas na ruim anderhalf uur worden gestart met de bronbestrijding van het incident. Want de Veiligheidsregio Brabant Zuid Oost had het eigen IBGS-team al buiten dienst gesteld. Hierdoor werd de door de wetgever bepaalde norm van dertig minuten dus ruimschoots overschreden.
Bestuurslid van de Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers Arie Muller schreef daarover een treffend artikel. Het stille gevaar van gelatenheid. Het NIPV schreef een nieuwsartikel over de eerste interregionale inzet Specialistische IBGS-eenheid (SIE) bij het incident in Eindhoven. Het contrast tussen beide artikelen kan haast niet groter. Arie spreekt over de fout van normalisering van de afwijking. Het artikel van het NIPV normaliseert de afwijking. Want het spreekt van een succesvolle samenwerking tussen brandweer Eindhoven, het metaalbedrijf en de specialistische eenheid SIE. De inzet in Eindhoven laat zien waarom we dit specialisme landelijk hebben georganiseerd. Aldus het NIPV. Dat de brandweer ruim een uur te laat begint aan de bronbestrijding is blijkbaar van ondergeschikt belang.
Specialisatie is prima maar dan alsjeblieft wel met een opkomsttijd van 30 minuten.
De volgende bijzonderheid deed zich voor in Zeeland waar sinds 1 augustus de brandweerkazerne van Cadzand is gesloten. Dat was destijds geen probleem want in 95% van de gevallen werd dan toch nog voldaan aan de normopkomsttijd van 18 minuten. Die norm was de nieuwe aanvaardbare norm omdat het Algemeen Bestuur het risico in het gebied Cadzand met één pennenstreek had veranderd van risico twee naar drie. Nu was door de Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) een quickscan uitgevoerd zo valt te lezen in de stukken van het Algemeen Bestuur van 10 september. Daarin is te vinden dat in 80% wordt voldaan aan de “prognose” opkomsttijd van 18 minuten. In 20% van de onderzochte gebouwen loopt die opkomsttijd op tot 24 minuten. De grootste uitschieters in Cadzand-Bad. Maar de brandweerzorg in juist dit gebied met veel logiesfuncties en gebouwen hoger dan 20 meter valt niet weg aldus de VRZ. In een artikel van de PZC stelt de regionaal commandant van de VRZ de inwoners gerust. Ondanks de aanrijtijd van 24 minuten is de veiligheid op orde. Aldus de regionaal commandant.
De directeur van de VRZ verklaarde in hetzelfde artikel het ernstig te vinden dat de zaak op social media persoonlijk werd gemaakt.
Maar het gaat in Cadzand-Bad veelal om hoge hotelgebouwen waar de brandweer feitelijk met 7 – 10 minuten ter plaatse moet zijn. Hoe kun je dan als vakman verklaren dat de veiligheid op orde is?
Deze twee gebeurtenissen en de reacties uit de branche zijn volgens de Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers (VBV) sprekende voorbeelden van verval van vakmanschap bij de brandweer en geboden veiligheid aan de maatschappij. Wij zullen daar openlijk kritisch op zijn en blijven. Niet op de persoon maar op de zaak.
Wij vinden dat de overheid zich moet houden aan de wet. Gestelde normen drie keer overschrijden past daar niet in. Het is bovendien voorwaardescheppend voor mogelijke rampen of zware ongevallen in de toekomst. Daarom zal de VBV blijven pleiten voor adequate hulpverlening en brandbestrijding. Ook in Brabant Zuidoost en in Zeeland. Daar kunnen onze leden op rekenen, nu en in de toekomst. Dat doen wij in de regio’s maar vooral ook in Den Haag. Wij vragen de Tweede Kamer om een nationaal plan voor het versterken van de brandweer en het stoppen van steeds weer bezuinigen in de regio. Met nationaal toezicht en handhaving van de gemaakte afspraken.
En voor onze vakbroeders in New York, 9/11 We will never forget!
Marcel Dokter
Voorzitter
