Deze week mocht ik in de studio van EenVandaag de reportage over de voorgenomen sluiting van de brandweerkazerne in Cadzand toelichten.
Voorafgaand aan de uitzending had ik een aantal gesprekken met de redactie van het tv-programma. In de uitzending heb je maar drie minuten om het verhaal te duiden. Dat heb ik geprobeerd maar het was eigenlijk te beperkt en daarom nu alsnog uitgebreid in deze column.
Want het ging over de opkomsttijd waarover de Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) een factsheet had gedeeld waarin stond dat de brandweer ook na de sluiting van de brandweerpost Cadzand met een opkomsttijd van achttien minuten voldoet aan de wettelijke norm.
Op zich is het juist dat volgens het Besluit Veiligheidsregio’s (Bvr) het bestuur geen opkomsttijd mag vaststellen hoger dan achttien minuten. Dat geldt dan als de maximale opkomsttijd voor het buitengebied in Nederland. Je denkt dan bijvoorbeeld aan open vlaktes met hier en daar verspreid een boerderij en wat aanvullende bebouwing.
Tot voor een paar jaar geleden benoemde de VRZ de brandweerpost van Cadzand als een noodzakelijke garantie voor de (brand)veiligheid van juist dat gedeelte van Zeeuws-Vlaanderen. Niet alleen vanwege de dorpskern Cadzand maar vooral ook vanwege het cluster van hotels en appartementen in Cadzand Bad en Nieuwvliet-Bad. Deze toeristische trekpleisters zorgen ervoor dat in deze periode van het jaar tot wel honderdduizend mensen in de omgeving van Cadzand verblijven.
Voor hotels en appartementen, zogenaamde logiesgebouwen geldt voor de brandweer een opkomsttijd van acht minuten (In de buurt Cadzand-Bad zijn er 1.466 verblijfsobjecten met het gebruiksdoel logiesfunctie). Zie daar de noodzaak, en het bestaansrecht voor de brandweer van Cadzand. Alle reden dus voor de VRZ en de burgemeesters van Zeeland om zuinig te zijn op haar vrijwilligers.
In het bestuursvoorstel voor het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Zeeland werd op 10 juli 2026 aan de burgemeesters het volgende voorgelegd:
“Het algemeen bestuur wordt gevraagd:
1. Kennis te nemen van de toename van de opkomsttijden en het verruimen van de gebiedsnorm van categorie 2 naar categorie 3 voor de gebieden Cadzand, Cadzand-Bad en Nieuwvliet-Bad.
2. De commandant brandweer de opdracht te geven de operationele en risicobeheersende maatregelen ter borging van de brandweerzorg inzichtelijk te maken, waaronder het uitvoeren van integrale gebiedsscan naar de definitief benodigde maatregelen in het verzorgingsgebied, en deze in september voor besluitvorming voor te leggen aan het algemeen bestuur.
3. De brandweerpost Cadzand per 1 augustus 2026 te sluiten voor de repressieve brandweerzorg (met een mogelijke uitloop van maximaal vier weken), en de brandweerzorg in het gebied over te laten nemen door de posten Sluis, Oostburg en Breskens.
Zo werd op een mooie zomerdag in ambtelijke taal het brandrisico in Cadzand-Bad en Nieuwvliet-Bad onterecht naar beneden bijgesteld waardoor het feitelijke risico voor de mensen die daar overnachten enorm steeg. Ook werd gemeld dat er tot nog toe geen enkele risico beperkende maatregel is genomen en bijna per direct de brandweerkazerne die in het gebied de veiligheid moet garanderen wordt gesloten.
In de toelichting op het inmiddels aangenomen besluit werd ook nog gesteld dat verantwoord bestuur en goed werkgeverschap hieraan ten grondslag ligt.
Voor de brandweermensen van Cadzand en de Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers is de hele kwestie onbegrijpelijk. Want inmiddels waren er brandweermensen in opleiding, een aantal mensen stonden al geruime tijd in de wacht om te worden opgeroepen voor opleiding en er waren gesprekken met belangstellenden. Van goed werkgeverschap en verantwoord bestuur is wat ons betreft geen sprake. De woorden 'onverantwoord' en 'onbehoorlijk' lijken hier meer op zijn plaats.
Want er was wel degelijk toekomstperspectief voor de brandweer in Cadzand wellicht met tijdelijke ondersteuning vanuit de rest van Nederland. Maar er werd anders besloten.
Daarmee is het te hopen dat er geen hotelbrand uitbreekt in Cadzand-Bad of Nieuwvliet-Bad na 1 augustus, want in dat geval komt de brandweer altijd veel te laat. Waarschijnlijk zelfs na meer dan achttien minuten.
Voor de vrijwilligers in Zeeland ligt inmiddels het volgende hoofdpijn-dossier al op tafel. Als je werkt in België, woont in Nederland en ook nog actief bent bij de brandweer dan kan je zomaar worden aangeslagen door de belastingdienst voor tienduizenden euro’s.
De regeling waardoor dit werd voorkomen is sinds 2022 verlopen en daardoor rest er voor ongeveer dertig brandweermensen in Zeeland waarschijnlijk weinig anders dan stoppen bij de brandweer. Het zal de opkomsttijd in Zeeuws-Vlaanderen niet ten goede komen. Maar je kunt altijd de gebiedsnorm aanpassen en de opkomsttijd verruimen. De burgemeesters in Zeeland weten inmiddels hoe dat moet en niemand die er iets tegen doet.
Ondertussen zullen wij de vrijwilligers blijven helpen, al was het maar om te voorkomen dat zij onterecht heel hard worden gestraft voor hun bijdrage aan de veiligheid van de maatschappij. Daar kunnen onze leden op blijven rekenen, nu en in de toekomst.
Marcel Dokter
Voorzitter.
