De Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers (VBV) kijkt met grote zorg naar het voornemen van de Veiligheidsregio Zeeland en de gemeente Sluis om de brandweerpost Cadzand te sluiten. Dit voornemen kwam bij de postbezetting als een ‘mokerslag’ binnen. Vooral omdat er met succes door de vrijwilligers wordt geworven voor nieuwe aanwas en de verbouwing van de kazerne amper is afgerond.
Juist in een gebied als Cadzand, met een geïsoleerde ligging aan de kust, grote seizoensdrukte en relatief lange aanrijroutes, is snelle en betrouwbare brandweerzorg van essentieel belang. Dat bleek nog eens bij een grote brand in Cadzand-Bad. Omliggende brandweereenheden (Sluis en Oostburg werden gealarmeerd, behalve Cadzand.
De voorgenomen sluiting leidt er onvermijdelijk toe dat de opkomsttijden van de brandweer in Cadzand fors toenemen. De omliggende posten in Sluis, Oostburg en Breskens zijn simpelweg niet in staat om binnen de normtijden in Cadzand aanwezig te zijn. In veel scenario’s zal zelfs de wettelijk maximaal aanvaardbare grens van 18 minuten worden overschreden. Daarmee komt de (brand)veiligheid van inwoners, recreanten en ondernemers ernstig onder druk te staan.
Dat is extra zorgelijk omdat de Veiligheidsregio Zeeland al langer onder verscherpt toezicht staat als het gaat om het niet behalen van de wettelijk vastgelegde opkomsttijden. De Inspectie Justitie en Veiligheid heeft Zeeland daar in eerdere rapportages nadrukkelijk op gewezen. Des te onbegrijpelijker is het dat de Veiligheidsregio Zeeland juist nu kiest voor sluiting van een brandweerpost, terwijl de minister eerder al expliciet heeft vastgesteld dat Zeeland in minder dan 50% van de gevallen voldoet aan de wettelijke opkomsttijden. Daarbij werd de regio met klem opgeroepen om de opkomsttijden te verbeteren en daarvoor de noodzakelijke maatregelen te treffen.
Waar het Rijk dus aandringt op versterking van de brandweerzorg en verbetering van de paraatheid, lijkt de Veiligheidsregio Zeeland exact de tegenovergestelde richting te kiezen. Het sluiten van de post Cadzand zal de toch al ontoereikende opkomstprestaties immers verder verslechteren en maakt duidelijk dat de veiligheidsregio de kern van de kritiek van de minister en de Inspectie JenV nog altijd onvoldoende serieus neemt. Het sluiten van een strategisch gelegen post als Cadzand staat haaks op de aanbevelingen van de inspectie en vergroot het bestaande probleem verder.
Daarnaast dringt zich een fundamentele vraag op: welke concrete maatregelen heeft de Veiligheidsregio Zeeland de afgelopen jaren daadwerkelijk genomen om de bekende problemen rondom onderbezetting en beschikbaarheid van vrijwilligers op te lossen? De huidige situatie is immers niet plotseling ontstaan, maar al geruime tijd bekend. Uit onze achterban in Zeeland vernemen wij dat de posten in belangrijke mate zelf moeten voorzien in het op peil houden van de personele bezetting, c.q. de paraatheid. Terwijl juist van de veiligheidsregio mag worden verwacht dat zij alles in het werk stelt om een post operationeel te houden, in plaats van uiteindelijk te kiezen voor sluiting als ogenschijnlijk enige oplossing.
Daarbij hoort ook de vraag welke alternatieven serieus zijn onderzocht. Is voldoende geïnvesteerd in werving en behoud van vrijwilligers? Zijn rooster- en paraatheidsmodellen aangepast? Zijn regionale samenwerkingsconstructies onderzocht? Is er actief gekeken naar maatwerkoplossingen passend bij een toeristische en geografisch kwetsbare regio als Cadzand? Zolang dergelijke vragen onbeantwoord blijven, ontstaat het beeld dat niet alles is gedaan wat redelijkerwijs mogelijk was om de brandweerzorg op niveau te houden.
Vooral bij incidenten in objecten met kwetsbare bewoners, zoals zorglocaties, vakantieparken of grootschalige verblijfsaccommodaties, kunnen enkele minuten extra aanrijtijd letterlijk het verschil betekenen tussen beheersbare schade en een calamiteit met slachtoffers. Juist in dergelijke situaties mag geen sprake zijn van bestuurlijk wensdenken of rekenen met theoretische modellen die in de praktijk niet haalbaar blijken.
De VBV vindt dat brandweerzorg in Zeeland niet verder mag worden uitgehold. De veiligheid van burgers moet leidend zijn — niet een cosmetisch opgepoetst dekkingsplan. Zolang niet aantoonbaar kan worden gemaakt dat de wettelijke opkomsttijden én de veiligheid van inwoners en bezoekers gewaarborgd blijven, is sluiting van de post Cadzand onverantwoord.
De VBV roept de gemeenteraad van Sluis en het bestuur van de Veiligheidsregio Zeeland daarom op om dit voornemen te heroverwegen en eerst met een transparante, realistische en onafhankelijk toetsbare risicoanalyse te komen. Daarbij moet ook inzichtelijk worden gemaakt welke inspanningen zijn verricht om de post te behouden en welke aanvullende maatregelen alsnog mogelijk zijn om de brandweerzorg in Cadzand structureel veilig en toekomstbestendig te organiseren.
(Foto: W. Harthoorn)
