De Tweede Kamer heeft tijdens het notaoverleg over PTSS bij geüniformeerde beroepen brede steun uitgesproken voor een meer landelijke en samenhangende aanpak. Een onafhankelijk landelijk PTSS-loket kreeg steun van verschillende fracties en ook minister Van Weel stelde zich uiteindelijk positief op. Daarmee is een belangrijke stap gezet in de richting waarvoor de Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers (VBV), samen met de Coalitie voor Veiligheid en V&VN Ambulancezorg, voorafgaand aan het debat aandacht heeft gevraagd: niet opnieuw afzonderlijke oplossingen per sector, maar kennis en ondersteuning landelijk verbinden en zorgen dat hulp daadwerkelijk bereikbaar is wanneer mensen die nodig hebben.
Op maandag 5 oktober sprak de vaste commissie voor Justitie en Veiligheid met minister Van Weel over de initiatiefnota van de Kamerleden Straatman, Mutluer en Mathlouti over de aanpak van PTSS bij geüniformeerde beroepen. Aan het overleg namen elf Kamerleden deel. Voorafgaand aan het overleg hadden de Coalitie voor Veiligheid en V&VN Ambulancezorg de Kamer opgeroepen om verder te gaan dan uitsluitend afzonderlijke sectorale regelingen. Centraal in die oproep staat de totstandkoming van één landelijk expertisecentrum voor beroepsgerelateerde PTSS, verbonden aan een onafhankelijk en permanent bereikbaar loket. De VBV heeft zich binnen de Coalitie voor Veiligheid nadrukkelijk voor deze lijn ingezet.
Een belangrijke stap bij de brandweer
Lange tijd werd PTSS bij de brandweer niet erkend als officiële beroepsziekte, een doorn in het oog van de VBV. Pas toen uit de Zembla-uitzending 'Opgebrand' bleek hoe schrijnend de situatie bij de brandweer was, kwam er - mede dankzij druk uit uit de Tweede Kamer - beweging in de aanpak. Sinds 1 februari 2026 geldt binnen de veiligheidsregio's een landelijke regeling voor de erkenning en aanspraken bij PTSS als beroepsziekte. Tijdens het overleg werd deze ontwikkeling door verschillende Kamerleden expliciet als een belangrijke stap aangemerkt. De regeling voorziet onder meer in loonaanvulling, aanvulling op de WIA-uitkering en vergoeding van noodzakelijke medische kosten. Tegelijkertijd werd vastgesteld dat er nog verschillen bestaan met andere sectoren, bijvoorbeeld waar het gaat om de vergoeding van immateriële schade.
Dat sluit aan bij hetgeen wij voorafgaand aan het debat onder de aandacht van de Kamer hebben gebracht. Een goede rechtspositionele regeling is essentieel, maar daarmee is de problematiek rond PTSS niet opgelost. Tussen sectoren blijven verschillen bestaan in herkenning, toegang tot ondersteuning, onafhankelijkheid, kwaliteit, begeleiding en langdurige nazorg. Bovendien kunnen klachten zich pas jaren na een traumatische gebeurtenis openbaren, wanneer iemand inmiddels van werkgever is veranderd, uit dienst is of met pensioen is gegaan. Juist daarom moet de volgende stap volgens ons bestaan uit het verbinden van de bestaande voorzieningen.
Breed draagvlak voor één landelijk loket
Tijdens het notaoverleg bleek daarvoor opvallend veel politieke steun te bestaan. BBB sprak steun uit voor het bundelen van expertise én voor een contactpunt dat dag en nacht bereikbaar is voor mensen met PTSS en hun familieleden. Daarbij werd nadrukkelijk gewezen op situaties waarin iemand juist midden in de nacht hulp nodig heeft of een partner niet meer weet wat te doen. JA21 sprak zich eveneens uit voor één onafhankelijk landelijk loket en benadrukte dat goede ondersteuning niet afhankelijk mag zijn van beroep, werkgever of regio. PRO zag zo'n loket nadrukkelijk niet als een nieuwe bureaucratische organisatie, maar als een plek waar reeds bestaande expertise wordt samengebracht en mensen snel naar de juiste hulp worden geleid. Ook CDA en D66 spraken steun uit voor een laagdrempelige landelijke voorziening. Het CDA verwees daarbij expliciet naar het 24/7 bereikbare Veteranenloket als voorbeeld waarvan geleerd kan worden.
Dat raakt rechtstreeks aan onze inzet. In de brief aan de Kamer hebben wij gepleit voor een onafhankelijk loket dat 24 uur per dag, zeven dagen per week bereikbaar is voor werknemers, vrijwilligers, oud-medewerkers én hun naasten. Daarbij mag toegang niet afhankelijk zijn van een formele PTSS-diagnose, een lopende erkenningsprocedure of het bestaan van een dienstverband. Voor de VBV is dat van groot belang. Een brandweerman of -vrouw die 's nachts na een incident vastloopt, een oud-collega bij wie jaren later klachten ontstaan of een partner die ziet dat het thuis niet goed gaat, moet niet eerst hoeven uitzoeken welke werkgever, veiligheidsregio, bedrijfsarts of regeling verantwoordelijk is.
Niet alleen een telefoonnummer
Een belangrijk punt in het debat was ook de vraag wat er achter zo'n loket moet staan. Alleen een telefoonnummer is niet voldoende. Ook dat sluit rechtstreeks aan bij onze gezamenlijke brief. Daarin hebben we de Kamer gevraagd om niet alleen een landelijk loket te realiseren, maar dit onder te brengen bij een volwaardig landelijk expertisecentrum waarin wetenschappelijke kennis, gespecialiseerde zorg, praktijkervaring en ervaringsdeskundigheid bij elkaar worden gebracht. Zo'n centrum moet zich onder meer bezighouden met onderzoek, preventie, vroegsignalering, kwaliteitsnormen, diagnostiek, behandeling, begeleiding en langdurige nazorg. Bestaande voorzieningen hoeven daarbij niet te verdwijnen; de bedoeling is juist om deze te verbinden en te versterken. Tijdens het debat werd hetzelfde punt vanuit verschillende kanten gemaakt: de voordeur kan alleen goed functioneren wanneer ook de achterliggende expertise, zorg en doorgeleiding op orde zijn.
Minister beweegt
Van belang is dat ook minister Van Weel tijdens het overleg duidelijk meer ruimte bood dan uit de eerdere kabinetsreactie naar voren kwam. Hij stelde zich niet langer op voorhand afwijzend op tegenover een landelijk steunpunt en gaf aan nader te willen onderzoeken welke functie zo'n voorziening moet krijgen en voor welke beroepsgroepen deze toegevoegde waarde heeft.
Daarnaast maakte de minister €500.000 vrij voor een campagne rond PTSS en mentale belasting. De initiatiefnemers constateerden aan het einde van het overleg dat zowel deze campagne als de beweging van de minister richting een landelijk steunpunt concrete resultaten van de initiatiefnota zijn.
Motie voor landelijk PTSS-loket
De politieke betekenis van het overleg werd vooral zichtbaar in de tweede termijn. CDA-Kamerlid Van Lanschot diende samen met Straatman, Mutluer en Mathlouti een motie in waarin de regering wordt gevraagd om, in samenspraak met de betrokken werkgevers, een landelijk PTSS-loket op te richten waarbij alle geüniformeerde beroepen kunnen aansluiten.
Minister Van Weel gaf deze motie oordeel Kamer. Hij wil daarbij samen met werkgevers en vakorganisaties onderzoeken welke taak het loket precies krijgt en welke beroepsgroepen daarbij moeten aansluiten. Daarmee is de deur naar een landelijke voorziening nadrukkelijk geopend. Daarnaast kreeg een motie om te onderzoeken welke andere beroepsgroepen binnen het zorg- en veiligheidsdomein een vergelijkbaar hoog risico op PTSS lopen eveneens oordeel Kamer. Daarbij worden onder meer relevante zorgberoepen, DJI, Douane en Kustwacht genoemd.
De mens achter het uniform
Misschien wel de belangrijkste rode draad van het debat was dat PTSS zich niet laat begrenzen door organisaties, cao's of uniformen. Een politieagent, militair, brandweerman, ambulancemedewerker of boa kan met verschillende rechtsposities te maken hebben, maar de gevolgen van traumatische gebeurtenissen trekken zich daar niets van aan.
Dat geldt evenzeer voor vrijwilligers. Onze gezamenlijke oproep aan de Kamer vraagt daarom expliciet om toegang voor werknemers, vrijwilligers, oud-medewerkers en hun naasten en om werknemers- en beroepsorganisaties structureel te betrekken bij de inrichting en evaluatie van de toekomstige voorziening. De initiatiefnemers vatten die gedachte aan het einde van het overleg treffend samen: centraal moet niet het uniform, de werkgever of de regio staan, maar de mens achter het uniform.
Een belangrijke stap – maar we zijn er nog niet
Voor de VBV is de uitkomst van het notaoverleg daarom bemoedigend. De landelijke PTSS-regeling voor de brandweer was een belangrijke eerste stap. Nu ontstaat politiek draagvlak om ook de ondersteuning daaromheen landelijk en beroepsgroepoverstijgend te organiseren.
Wij blijven daarbij pleiten voor méér dan alleen een verwijsloket. Ons doel blijft één onafhankelijk landelijk expertisecentrum voor beroepsgerelateerde PTSS, met daaraan gekoppeld een deskundig loket dat 24 uur per dag, 7 dagen per week en 365 dagen per jaar bereikbaar is.
Dat centrum moet bestaande expertise niet vervangen, maar verbinden. Werkgevers blijven verantwoordelijk voor preventie, opvang, begeleiding en nazorg, terwijl een landelijke voorziening zorgt voor onafhankelijkheid, uniforme kwaliteit, kennisdeling en toegang tot gespecialiseerde deskundigheid. Precies daarom hebben wij de Kamer gevraagd om landelijke regie, structurele financiering en een duidelijke bestuurlijke verantwoordelijkheid.
Voor mensen die dag en nacht klaarstaan voor de veiligheid en gezondheid van anderen, moet gespecialiseerde hulp immers óók dag en nacht bereikbaar zijn. Niet het uniform, de werkgever of de regio zou uiteindelijk bepalend moeten zijn voor de hulp die iemand krijgt, maar de aard en oorsprong van de klachten.
Het notaoverleg van 5 oktober laat zien dat voor die gedachte inmiddels breed politiek draagvlak ontstaat. Nu komt het erop aan die woorden om te zetten in een landelijke voorziening waarop onze mensen daadwerkelijk kunnen vertrouwen.
