De Vakvereniging Brandweer Vrijwilligers (VBV) herkent en onderschrijft het beeld dat vandaag in De Telegraaf wordt geschetst: de brandweer staat onder toenemende druk door personeelstekorten, veranderende risico’s en oplopende maatschappelijke verwachtingen. Wat in het publieke debat echter nog te weinig wordt benoemd, is dat deze druk niet op zichzelf staat, maar het directe gevolg is van jarenlange afbouw van zowel menskracht als materieel. VBV-voorzitter Marcel Dokter reageerde op het artikel in de uitzending van BNR-nieuwsradio.
In onze recente reactie aan de Tweede Kamer op het inspectierapport “Grenzen bereikt” hebben wij hiervoor nadrukkelijk gewaarschuwd. De cijfers liegen niet: het aantal brandweermensen is de afgelopen jaren met duizenden afgenomen, het aantal tankautospuiten is fors gereduceerd en specialistische eenheden zoals duikteams en hulpverleningsvoertuigen zijn in aantal meer dan gehalveerd. Deze uitholling raakt direct de paraatheid en slagkracht van de brandweer, juist op het moment dat de risico’s door klimaatverandering, verstedelijking en maatschappelijke ontwikkelingen toenemen. Vanuit dat oogpunt spreekt de VBV dan ook liever over 'georganiseerde paraatheidsproblemen'.
Dat de nieuwe voorzitter van Brandweer Nederland wijst op het belang van voldoende en goed opgeleide vrijwilligers, is terecht. Vrijwilligers vormen immers de ruggengraat van de Nederlandse brandweer. Maar werving en behoud alleen zijn niet genoeg. Vrijwilligers kunnen niet structureel blijven compenseren voor een tekort aan structurele investeringen. Zonder voldoende materieel, voldoende bezetting en landelijke borging van basisnormen wordt het steeds lastiger om het werk veilig, verantwoord en met voldoende kwaliteit te blijven doen.
De VBV benadrukt dat de problemen waar nu publiekelijk voor wordt gewaarschuwd, al langer bekend zijn en ook expliciet zijn vastgesteld door de Inspectie Justitie en Veiligheid. Het rapport laat zien dat de grenzen van het huidige stelsel zijn bereikt. Verdere afname van capaciteit is niet verantwoord en brengt risico’s met zich mee voor burgers én hulpverleners.
Wij roepen politiek en bestuur daarom op om de analyse niet te beperken tot vrijwilligersbeleid of opleidingsvormen, maar het bredere beeld onder ogen te zien: herstel van personele én materiële capaciteit is noodzakelijk. Dat vraagt om structurele financiering, landelijke regie en het stoppen van verdere afkalving. Alleen dan kan de brandweer ook in de toekomst doen wat de samenleving van haar verwacht: snel, veilig en slagvaardig optreden bij incidenten, rampen en crises.
De VBV blijft zich inzetten voor een sterke, landelijk dekkende brandweerorganisatie waarin vrijwilligers duurzaam en verantwoord hun onmisbare rol kunnen blijven vervullen.
